Lịch sử Câu lạc bộ Atalanta BC: Niềm tự hào của Bergamo
BongDa.com.vnAtalanta Bergamasca Calcio, thường được biết đến với cái tên Atalanta, là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp có trụ sở tại Bergamo, Lombardy, Ý.
Được thành lập vào năm 1907, Atalanta là một trong những đội bóng lâu đời và có lịch sử độc đáo tại Ý, thường được gọi trìu mến là La Dea (Nữ thần) hoặc Nerazzurri (Xanh-Đen) theo màu áo truyền thống. Dù không sở hữu bộ sưu tập danh hiệu đồ sộ như các ông lớn của bóng đá Ý, Atalanta đã xây dựng được danh tiếng vững chắc nhờ vào công tác đào tạo trẻ xuất sắc, lối chơi tấn công hấp dẫn và khả năng cạnh tranh với các đối thủ mạnh hơn bằng nguồn lực khiêm tốn.
Giai đoạn thành lập và những năm đầu (1907–1929)
Lịch sử Atalanta bắt đầu vào ngày 17 tháng 10 năm 1907, khi một nhóm sinh viên ưu tú ở Bergamo thành lập câu lạc bộ mang tên Football Club Atalanta. Tên gọi "Atalanta" được lấy cảm hứng từ nhân vật nữ thần săn bắn trong thần thoại Hy Lạp, biểu tượng cho sự nhanh nhẹn, mạnh mẽ và kiên cường – những phẩm chất mà câu lạc bộ mong muốn thể hiện trên sân cỏ.
Trước khi Atalanta ra đời, đã có một số câu lạc bộ bóng đá khác hoạt động tại Bergamo, đáng chú ý nhất là FC Bergamo và Bergamasca. Tuy nhiên, FC Atalanta được xem là đội bóng đầu tiên thành lập để đại diện cho tất cả các tầng lớp xã hội trong thành phố, không chỉ giới thượng lưu. Ban đầu, đội bóng thi đấu với trang phục sọc trắng và đen.
Đến năm 1920, sau nhiều cuộc thảo luận và hợp nhất với các câu lạc bộ địa phương khác, đặc biệt là sự sáp nhập với Bergamasca vào năm 1920, Football Club Atalanta đổi tên thành Atalanta Bergamasca di Ginnastica e Scherma 1907. Việc sáp nhập này được coi là cột mốc quan trọng, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của câu lạc bộ. Đồng thời, màu áo truyền thống cũng được đổi thành sọc dọc xanh và đen, biểu trưng cho sự kết hợp giữa hai câu lạc bộ và đã gắn bó với Atalanta cho đến ngày nay. Trong những năm đầu này, Atalanta chủ yếu thi đấu ở các giải đấu khu vực và bắt đầu xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai.
Giai đoạn củng cố và bước chân vào Serie A (1929–1963)
Sau khi hệ thống giải đấu chuyên nghiệp của Ý được tổ chức lại vào năm 1929 với sự ra đời của Serie A và Serie B, Atalanta chính thức tham gia vào các giải đấu quốc gia. Câu lạc bộ đã trải qua một thời gian dài thi đấu ở Serie B, dần dần củng cố vị trí và tìm kiếm cơ hội thăng hạng.
Năm 1937, Atalanta giành quyền thăng hạng Serie A lần đầu tiên trong lịch sử, đánh dấu một cột mốc quan trọng. Tuy nhiên, họ đã không thể trụ lại và nhanh chóng rớt hạng. Phải đến mùa giải 1940-1941, Atalanta mới thực sự khẳng định được vị trí của mình tại Serie A, bắt đầu giai đoạn ổn định hơn. Trong những năm sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Atalanta đã chứng tỏ mình là một đội bóng có khả năng cạnh tranh, dù thường xuyên nằm ở nửa dưới bảng xếp hạng. Giai đoạn này chứng kiến sự trưởng thành của câu lạc bộ, dần hình thành bản sắc riêng và thu hút một lượng lớn người hâm mộ địa phương. Sân nhà của họ, Stadio Comunale (nay là Gewiss Stadium), được khánh thành vào năm 1928, trở thành biểu tượng của đội bóng và là nơi chứng kiến nhiều trận đấu lịch sử.
Thời kỳ thành công đầu tiên và chiếc cúp Coppa Italia (1963–1980)
Thập niên 1960 được xem là một trong những giai đoạn thành công nhất của Atalanta trong lịch sử sơ khai. Đỉnh cao là mùa giải 1962-1963, khi Atalanta giành được danh hiệu lớn đầu tiên và duy nhất ở giải quốc nội cho đến thời điểm hiện tại: Coppa Italia. Dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Carlo Ceresoli và với những cầu thủ như Angelo Domenghini, Atalanta đã đánh bại Torino với tỷ số 3-1 trong trận chung kết tại San Siro. Chiến thắng này không chỉ mang về chiếc cúp danh giá mà còn giúp Atalanta lần đầu tiên đủ điều kiện tham dự một giải đấu châu Âu, Cúp các câu lạc bộ đoạt cúp bóng đá quốc gia châu Âu (Cup Winners' Cup) vào mùa giải 1963-1964.
Mặc dù không thể tiến sâu tại đấu trường châu lục, chiến thắng Coppa Italia đã khẳng định vị thế của Atalanta trong làng bóng đá Ý và mang lại niềm tự hào to lớn cho thành phố Bergamo. Trong suốt những năm 1960 và 1970, Atalanta tiếp tục là một đội bóng "thang máy" giữa Serie A và Serie B, nhưng họ vẫn duy trì được bản sắc và luôn là một đối thủ khó chịu đối với bất kỳ đội bóng nào.
Giai đoạn bất ổn và sự xuất hiện của "Quý bà" (1980–2000)
Thập niên 1980 chứng kiến Atalanta trải qua nhiều thăng trầm, với những lần lên xuống hạng giữa Serie A và Serie B. Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn câu lạc bộ bắt đầu được biết đến với biệt danh "Regina delle Provinciali" (Nữ hoàng của các đội bóng tỉnh lẻ) nhờ khả năng cạnh tranh đáng nể trước các câu lạc bộ lớn hơn từ các thành phố đô thị.
Một trong những thành tích đáng chú ý nhất trong giai đoạn này là việc Atalanta lọt vào bán kết Cup Winners' Cup mùa giải 1987-1988, dù khi đó họ đang thi đấu ở Serie B. Đây là một kỳ tích hiếm có, chứng tỏ tinh thần và chất lượng của đội bóng. Dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Emiliano Mondonico, Atalanta đã vượt qua nhiều đối thủ mạnh trước khi chịu thua trước KV Mechelen của Bỉ, đội sau đó đã lên ngôi vô địch.
Những năm 1990 tiếp tục chứng kiến Atalanta duy trì vị thế là một đội bóng khó đoán, đôi khi có những mùa giải xuất sắc và đạt được vị trí cao ở Serie A, nhưng cũng có lúc phải vật lộn với cuộc chiến trụ hạng. Giai đoạn này cũng đánh dấu sự phát triển mạnh mẽ của lò đào tạo trẻ Atalanta, một yếu tố sẽ trở thành nền tảng cho thành công của câu lạc bộ trong tương lai.
Công tác đào tạo trẻ và những năm đầu thế kỷ 21 (2000–2016)
Đầu thế kỷ 21, Atalanta tiếp tục củng cố danh tiếng của mình như một trong những lò đào tạo trẻ hàng đầu tại Ý, sản sinh ra nhiều tài năng cho bóng đá nước nhà như Gaetano Scirea, Roberto Donadoni, Alessio Tacchinardi, Riccardo Montolivo và Giampaolo Pazzini. Việc đầu tư vào đội trẻ không chỉ giúp câu lạc bộ tự chủ về mặt tài chính mà còn tạo ra một nguồn lực cầu thủ chất lượng cao cho đội một.
Trong giai đoạn này, Atalanta vẫn là một đội bóng "thang máy", thường xuyên di chuyển giữa Serie A và Serie B. Tuy nhiên, mỗi lần trở lại Serie A, họ lại cho thấy sự tiến bộ và khả năng cạnh tranh tốt hơn. Điều này phản ánh sự kiên trì trong triết lý phát triển của câu lạc bộ, tập trung vào việc phát triển cầu thủ trẻ và xây dựng lối chơi có bản sắc. Sự ổn định tài chính và tầm nhìn dài hạn dần giúp Atalanta thoát khỏi vòng luẩn quẩn của việc lên xuống hạng.
Kỷ nguyên Gian Piero Gasperini và đỉnh cao hiện đại (2016–nay)
Giai đoạn lịch sử huy hoàng nhất của Atalanta bắt đầu vào mùa hè năm 2016, khi Gian Piero Gasperini được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng. Dưới sự dẫn dắt của Gasperini, Atalanta đã trải qua một cuộc "cách mạng" toàn diện. Ông đã xây dựng một lối chơi tấn công phóng khoáng, cường độ cao và đầy tính chiến thuật, dựa trên sự linh hoạt của các cầu thủ và khả năng pressing liên tục.
Mùa giải 2016-2017, Atalanta kết thúc Serie A ở vị trí thứ 4, giành quyền tham dự Europa League sau 26 năm vắng bóng tại đấu trường châu Âu. Đây là khởi đầu cho một chuỗi thành công ấn tượng.
Những năm tiếp theo, Atalanta tiếp tục vượt qua mọi kỳ vọng:
- Mùa giải 2018-2019: Atalanta kết thúc ở vị trí thứ 3 Serie A, lần đầu tiên trong lịch sử giành quyền tham dự UEFA Champions League. Họ cũng lọt vào chung kết Coppa Italia nhưng để thua Lazio.
- Mùa giải 2019-2020: Atalanta tiếp tục đứng thứ 3 tại Serie A và gây tiếng vang lớn ở Champions League khi lọt vào tứ kết ngay trong lần đầu tham dự, chỉ chịu thua Paris Saint-Germain ở những phút cuối cùng. Lối chơi cống hiến của họ đã thu hút sự chú ý của toàn châu Âu.
- Mùa giải 2020-2021: Một lần nữa, Atalanta kết thúc Serie A ở vị trí thứ 3 và tiếp tục thể hiện phong độ ấn tượng tại Champions League.
- Mùa giải 2023-2024: Atalanta gây ấn tượng với vị trí thứ tư Serie A, và đỉnh cao là danh hiệu UEFA Europa League sau chiến thắng thuyết phục 3-0 trước một Bayer Leverkusen bất bại tại giải quốc nội ở trận chung kết.
- Mùa giải 2024-2024: Atalanta kết thúc Serie A ở vị trí thứ 3, tại UEFA Champions League, họ cán đích vòng phân hạng ở vị trí thứ 9 trước khi bị Club Brugge loại tại vòng play-off sau 2 lượt trận.
Dưới thời Gasperini, Atalanta không chỉ đạt được những thành tích chưa từng có mà còn thiết lập một phong cách bóng đá độc đáo, thu hút người hâm mộ trên toàn thế giới. Họ đã chứng minh rằng một câu lạc bộ với nguồn lực khiêm tốn vẫn có thể cạnh tranh sòng phẳng với các ông lớn, dựa trên triết lý đào tạo và phát triển đúng đắn. Việc cải tạo Gewiss Stadium cũng góp phần nâng cao vị thế và trải nghiệm cho người hâm mộ.
Đáng tiếc khi Atalanta đã không thể giữ chân Gasperini sau mùa giải 2024-2025, khi để chiến lược gia 67 tuổi gia nhập AS Roma. Đội bóng vùng Bergamo phải bổ nhiệm Ivan Juric ngồi ghế nóng mùa giải 2025-2026.
Biểu tượng và huyền thoại
- Gaetano Scirea: Một trong những hậu vệ vĩ đại nhất lịch sử bóng đá Ý, sản phẩm của lò đào tạo Atalanta. Anh đã dành phần lớn sự nghiệp của mình tại Juventus nhưng vẫn luôn được coi là niềm tự hào của Bergamo.
- Angelo Domenghini: Cầu thủ quan trọng trong đội hình giành Coppa Italia 1963.
- Cristiano Doni: Một trong những cầu thủ biểu tượng của Atalanta trong những năm 2000, được người hâm mộ yêu mến vì tinh thần chiến đấu và lòng trung thành.
- Gian Piero Gasperini: Dù là một huấn luyện viên, ông được xem là huyền thoại của câu lạc bộ, người đã định hình lại và đưa Atalanta lên một tầm cao mới.
Atalanta BC
📅 Tên đầy đủ: Atalanta Bergamasca Calcio S.p.A.
🗓️ Thành lập: 17/10/1907 (thành lập với tên SBG Atalanta), 30/03/1920 (thành lập với tên Atalanta Bergamasca Calcio)
biệt danh: La Dea (Nữ thần), Gli Orobici, I Nerazzurri (Đen và Xanh lam)
🏟️ Sân vận động: Gewiss Stadium (Sức chứa: 24.950)
👔 HLV hiện tại (tháng 7/2025): Ivan Juric
BỘ SƯU TẬP DANH HIỆU LỊCH SỬ (cập nhật đến tháng 7/2025):
🏆 Cúp Quốc gia Ý (Coppa Italia): 1 (1962-1963)
🏆 UEFA Europa League: 1 (2023-2024)
Xem thêm:
Gewiss Stadium
